"1. लिझचे प्रकरण 2. लुकाचे प्रकरण"
"1. लिझचे प्रकरण"
ए. बी. सी.
"एव्हॉइड. बॅरीकेड. कन्फ्रन्ट."
जर एखादा मारेकरी तुमच्यावर चाल करून आला,
तर बचावासाठी तुमची पहिली कृती असेल, त्या बंदुकधाऱ्याला टाळणे.
ए, तुम्हा लोकांना हे कुठे हवं आहे?
-ते काय आहे? -मद्य.
खोलीच्या शेवटी उजव्या हाताला.
-धन्यवाद. -तुम्ही बंदुकीचा आवाज ऐकलात.
तुम्ही खोलीमध्ये पाहता आणि तुम्हाला एक बंदुकधारी इसम दिसतो.
आता तो मारेकरी पण असू शकतो, किव्वा बिल्डिंगचा चौकीदार पण असू शकतो.
तुम्हाला कदाचित असं वाटेल की काय चाललंय ते तुम्हाला माहीत आहे,
पण तसं नसतं. आतापर्यंत तरी नाही.
त्यामुळेच तुम्हाला टाळायचं आहे.
थांबा, तुम्ही टाळणार ते?
आम्हाला ते ऐकूच आलं नाही, लिझ. तू कुठे आहेस?
मी कारमध्ये आहे.
मला माझ्या मुलाला डॉक्टरांकडे घेऊन जायचं होतं.
कारण माझ्याकडे एडीएचडी आहे.
हो. आणि त्यात काहीही गैर नाही.
लिझ, तुम्ही का नाही...
अरे, मला ऐकूच आलं नाही.
अच्छा. ठीक आहे. नीट ऐकू येत नाही. मी एका मिनिटात पोहोचते आहे.
हाय.
-मि. कुल्सन, काय चाललंय? -काही नाही, मित्र.
मी तर फक्त मुलांचा निरोप घेण्यासाठी आलो होतो.
निरोप घेण्यासाठी? कशामुळे?
तुम्हाला माझा निरोप मिळाला नाही? मला जायला सांगितलं आहे.
-कधी? काय झालं? -गेल्या शुक्रवारी.
तो तर एक "प्रशासकीय निर्णय" होता मला तरी एवढंच माहिती आहे.
-अरे, हे तर फारच दुर्दैवी आहे. -त्यात तुझी भेट झाल्याचा आनंद वाटला.
मिस वाइजशी चांगला वाग, ठीक मित्रा?
त्या ग्रंथालयातल्या मिस वाइज?
मि. कुल्सन, तुम्ही लवकरात लवकर इथून निघालात तर बरं होईल.
अच्छा. काळजी घे, माल्कम.
हो. मी तुम्हाला फक्त एवढंच सांगू इच्छिते की ते माल्कमचे
अतिशय आवडते शिक्षक होते
आणि माल्कमला हाताळणं ही वाटती तेवढी सोपी गोष्ट नाही.
दुर्दैवाने वैयक्तिक बाबींवर बोलणं शाळेच्या धोरणात बसत नाही.
ह्याचा निकाल कदाचित लवकरच लागेल.
तुम्ही विचार बदललात, तर हे आमचं कार्ड आहे.
हे माझा विचार बदलण्याबद्दल नाही.
कसली अपील करत आहे?
हो, प्रत्येक पूर्णवेळ शिक्षकाचा अधिकारच आहे तो.
त्याचा निर्णय आज दुपारीच आहे.
मिस ड्युपाँ, मला दुर्दैवी काय वाटतंय माहिती आहे का,
मि कुल्सन हे तुमच्या शाळेतील सगळ्यात चांगल्या शिक्षकांपैकी एक आहेत.
त्याचा सध्या जे चालू आहे त्याच्याशी काहीही संबंध नाही, मॅम.
वैविध्यासाठीचा आमचा आग्रह सगळ्यांनाच माहीत आहे.
हो, तुमच्या आग्रहाबद्दल मी सगळ्याच शालेय बैठकांमधून ऐकत आले आहे.
मला असं वाटतं की आपण नक्की संपर्कात राहू.
-तुला काय वाटतं हे कुठपर्यंत चालेल? -मी तर कुठेही गेले नसते.
-जे, थोडा वेळ आहे का तुझ्याकडे? -नक्कीच.
मला आज निकाली निघणाऱ्या एका लवादाची माहिती हवी आहे,
पण खरं तर आपण आज दुपारपर्यंत वाट पाहू शकतो का?
-लुकाने मला पकडलं. -नाही, त्या लवादाचा निर्णय आज दुपारीच आहे.
-तेव्हा मी -मी करू शकतो हे.
नाही, मी
नाही, नाही, ठीक आहे.
नाही, खरंच, मिसेस. रेडिक. आता मला परवानगी आहे. मी हे करू शकते.
अच्छा. ठीक आहे. मला कळलं पाहिजे त्या शिक्षकाला का काढून टाकण्यात आलं..
लिझ, तुझ्याकडे एक मिनिट आहे का?
तर आपल्याकडे 140 आरएसव्हीपी होती.
पण आज आपल्याला त्यापैकी बऱ्याच जणांचे परताव्यासाठी कॉल येताहेत.
काय, लोकांना काय आपलं नवं झकपक ऑफीस पहायचं नाही का?
वकिलांच्या हत्या. आपल्याला रासायनिक हल्ल्याची धमकी.
आपल्या पार्टीला कमी लोक येतील ह्याची काळजी वाटते?
नाही, खरी काळजी आहे आपण लजिरवाणे होऊ.
मी तर म्हणेन, खड्यात जाऊ दे.
-आजकाल तू बऱ्याच वेळा असं म्हणतेस. -गमावलेल्या वेळेची भरपाई करतेय.
अच्छा.
मी तर म्हणेन की आपण सगळ्या सहकाऱ्यांना आणि सहाय्यक व्यावसायिकांना आमंत्रण देऊया.
आपल्याला रिकाम्या जागा भरण्यासाठी म्हणून तरी काही जण लागतील, ठीक?
-नक्कीच. -हो. खड्यात जा.
-काय चाललंय तुमच्या दोघांचं? -माफ कर.
"जोडतेय"
ए, कुर्ट. काय चाललंय?
तीन महिने झाले, तरी आपण प्राथमिक सुनावण्यांमध्येच अडकलो आहोत.
मला खरंच खेद वाटतो हे ऐकून. हॉटेलमध्ये राहणं फारच वाईट असतं.
मला वाटत होतं की कदाचित तू ह्यातून बाहेर पडावसं.
कदाचित एखादी मोठी सुटी. फक्त सहाच तासांचा विमान प्रवास आहे.
-हे खरचं योग्य आहे का? -काय म्हणायचंय तुला?
मला वाटलं की आपण त्याला थोडा वेळ देत आहोत.
हो. देतोय.
-काय? मला ऐकू नाही आलं ते -आपण देतोच आहोत.
आपण ह्या वेगळे होण्याला थोडा वेळ देतो आहोत.
माफ कर, तू असं म्हणालीस का की आपण वेगळं होण्यासाठी तयार आहोत म्हणून?
नाही. मी म्हणाले
"वाईट कनेक्शन"
हां.
तुझ्याशी बोलून छान वाटलं, कुर्ट.
मला वाटतं माझ्या लक्षात नाही आलं.
तुम्ही म्हणताहात की तुम्हाला माझं वकीलपत्र घ्यायचंय? का?
कारण तुम्ही एक चांगले शिक्षक आहात.
त्याने कदाचित मला कधीकाळी एखादं योगर्ट फुकट मिळालं असतं, पण ते तेवढ्यापुरतंच.
माल्कमच्या अंतर्मनात प्रवेश करणारे तुम्ही एकमेव शिक्षक आहात.
माहित आहे, प्रत्येक जण म्हणत होता की मी त्याला खाजगी शाळेमध्ये हलवावं, पण जर...
प्रत्येकजण सार्वजनिक शिक्षण प्रणालीवर बहिष्कार टाकू लागला तर ती कोलमडून पडेल.
हो, खरंय हे.
माझा सुद्धा सार्वजनिक शाळांवरच जास्त विश्वास आहे. माझी आई तिथे शिकवायची.
अरे, ही तर माया आहे.
ती आमच्या सहकाऱ्यांपैकी एक आहे. तिने तुमचा करार वाचला आहे.
तर तुम्हाला माहीत असल्याप्रमाणे, अँबरसन ही एक भाडोत्री शाळा आहे.
आणि भाड्याने चालवणारे हे नेहेमीच संघटनेच्या
प्रतिनिधिंनी दिलेल्या धमकीला घाबरून असतात.
मला त्याबद्दल सांगा.
माफ करा, मला उशीर होतोय.
माफ करा. अरे, हाय!
हे.
-मला असं वाटतंय की मी चुकीच्या ठिकाणी आहे. -असं वाटतंय तरी.
ते म्हणाले की उजवीकडचं खाली जाणारं दार. लुका क्वीन.
-खाली जाणारा जिना. -अरे, हा खाली जाणारा जिना.
आणि खरं तर, मला ते जाकीट आवडलंय.
धन्यवाद. एक नवखी आई असल्याने,
मला जी काही मदत मिळू शकत असेल ती हवीच आहे.
तुम्ही तरुण दिसता. आठ वर्षाच्या मुलाची आई वाटत नाहीत.
ते ना, हो, धन्यवाद. डेव्ह आणि मी जरा लवकरच सुरू केलं.
डेव्ह माझा नवरा आहे.
तसा तो छपाईच्या व्यवसायात आहे, पण त्याला कार दुरुस्ती पण मनापासून आवडते.
आम्ही खाजगी शाळेवर पैसे खर्च करावेत का ह्यावर निर्णय घेण्याच्या प्रयत्नात आहोत.
तसंही, माझ्या अनुभवानुसार, अँबरसन ही आता फक्त नावालाच सार्वजनिक शाळा उरलेली आहे.
सगळेच पालक खूप सक्रीय आहेत आणि खाजगी शाळेसारखेच वागवतात
मला इथेच एका धोकादायक गोष्टीची भीती वाटतेयं.
मी एका ठराविक शिक्षकांबद्दल होणारी चर्चा ऐकली, मि. कुल्सन.
हां, हो. त्यांना बदलण्यात आलंय.
मला काही वंशवादी वगैरे किंवा तत्सम काहीही व्हायचं नाही,
पण मला नेहेमीच "वेगळ्या प्रकारांची" भीती वाटते.
तसं पाहिलं तर, त्यांना त्या कारणास्तव काढण्यात नाही आलं.
काय?
हं, कदाचित मी म्हणायला नाही पाहिजे.
मि. कुल्सन, तुमच्या करारानुसार
आणि उभय पक्षांत झालेल्या मागील करारानुसार,
तुमच्या अपिलावर इथल्या लवादासमोर काम चालेल.
मी न्यायाधीश असणार आहे आणि माझा निर्णय अंतिम राहील.
वकील मित्रांनो, मी काय म्हणालो ते तुम्हाला नीट समजले ना?
-निश्चित. -हो.
-निश्चितच. -छान, फारच आदरयुक्त होतं हे.
हे एक चांगलं लक्षण आहे. आणि तुम्ही?
अरे, नॅन्सी क्रोझिएर. नमस्कार न्यायाधीश महोदय.
इथे शाळेचे प्रतिनिधित्व करताना मला अतिशय आनंद वाटतो.
मी पीटीएची एक सदस्य आहे.
सचिव-खजिनदार.
जेव्हा मी ऐकलं स्वतःहून इथे आले
अतिशय मोठ्या संस्थेची मदत घेतली आहे तेव्हा मी स्वतःहून इथे आले.
अच्छा, खरंच? अतिशय मोठ्या? ओह, वा, मी तर गारच झाले.
मला नाही माहीत की ते कितपत बरोबर आहे.
-शँम्पेंन? -खालच्या सभागृहात.
धन्यवाद.
"अतिशय मोठ्या" वगैरेबद्दल क्षमस्व
मिस ड्युपाँट, अँबरसन एलिमेंट्रीमध्ये तुम्ही केव्हापासून मुख्याध्यापिका आहात?
अतिशय यशस्वी अशा पाच वर्षांपासून.
आणि त्यापुर्वी, तुम्ही कुठे काम करत होता?
मी होली ग्रेस स्कूलमध्ये मुख्याध्यापिका होते.
तुम्ही तिथे कुठल्या शिक्षकाला काढून टाकण्याच्या प्रकरणात सामील होता का?
मी काही जणांना काढून टाकण्यात नक्कीच सामील होते.
तुम्ही आर्थर प्रिंटीस नावाच्या शिक्षकाला काढून टाकण्यात सहभागी होता का?
-हो. -त्यांना कशामुळे काढून टाकण्यात आलं?
-त्याचा इथे काहीही संबंध नाही. -मी ते विचारलं नाही.
ती एक कॅथलिक शाळा होती. ते शाळेच्या अधिकाराच्या कक्षेत येत होतं.
काय येत होतं शाळेच्या अधिकारकक्षेत?
न्यायाधीश महोदय, आम्ही नियमानुसार मुख्याध्यापिका ड्युपाँटला नमूद करू.
यांनी मागील शाळेमध्ये एका शिक्षकाला केवळ
समलैंगिक असल्यामुळे काढून टाकण्यासाठी विवश केलं.
आणि हे इतकं महत्त्वाचं का होतं?
कारण मी पण समलैंगिक आहे.
अच्छा.
आणखी काही प्रश्न?
कृपया चालू ठेवा, मिस क्रोझिएर.
मिस ड्युपाँट, तुम्हाला आधी माहीत होतं का सिडने कुल्सन हे समलैंगिक आहेत म्हणून?
नाही, निश्चितच नाही.
आणि तुम्हाला होली ग्रेसमधील शिक्षक समलैंगिक असल्याचं आधीपासूनच माहीत होतं का?
-हो. -आणि तुम्ही त्या निलंबनाबाबत
समाधानी होता का?
मी अस्वस्थ झाले होते.
आणि तुम्ही अशी शपथ वगैरे घेतली होती का, की तुम्ही पुन्हा कुठल्याही शिक्षकाला
कामातील कमीपणाशिवाय इतर कुठल्याही कारणास्तव काढणार नाहीत म्हणून?
हो.
आणि तुम्ही अँबरसनमध्ये ह्याची खात्री कशी दिलीत?
एका अल्गोरिदमद्वारे.
शिक्षकांच्या निलंबनाचे निर्णय एका अल्गोरिदमच्या आधारे घेतले जातात?
हो.
जेणेकरून कसल्याही प्रकारच्या पक्षपाती किंवा
पूर्वग्रहदूषित नियुक्त्या आणि निलंबने होणार नाहीत.
न्यायाधीश महोदय, चांगल्या माहितीवर आधारलेले नसल्यास
सगळे अल्गोरिदम हे निव्वळ निरर्थक असतात.
आणि तुम्हाला ती सगळी माहिती पहायची असेल ना?
निश्चितच, हो.
मिस क्रोझिएर, आपल्याला इथे हजर करण्याचा हुकूम बजावावा लागेल का?
नाही. नाही.
मला वाटतं तुम्हाला कदाचित ह्यावरून एक नजर फिरवायची असेल.
माय बेबी डोन्ट केअर फॉर शोज
माय बेबी डोन्ट केअर फॉर क्लोथ
माय बेबी जस्ट केअर्स फॉर मी
माय बेबी डोन्ट केअर फॉर
कार्स अँड रेसेस
आत्तापर्यंत किती आले?
दहा अशील, आठ वकील, बाकीचे आपणच आहोत.
-छान. -हो.
आपल्याकडे तर खूपच मद्य उरेल अशाने.
-तसं, ऑफीस मात्र छान दिसतंय. -अच्छा.
हे.
हॅलो, कोलिन.
लिझ.
-मग शत्रूसोबत काम करताना कसं वाटतंय? -एकदम मस्त. माझी प्रकरणं कशी आहेत?
हो. धन्यवाद बरं का.
लिझ, लुकासोबत ते नवीन कोण आहे? नवीन वकील?
नाही.
कधी पाहिलं नाही त्याला पुर्वी, कदाचित ती त्याला भेटत असावी.
-जेरी, थॉमस. -मि. बोसमन.
-कसे आहात तुम्ही दोघं? -उत्तम.
-उत्तम. जेरीला लिफ्ट आवडत नाहीत.
तसंही, ती जागा काही इतकी वाईट नव्हती. ही जागा तर छानच आहे.
धन्यवाद.
हो. ती कोण आहे?
मारीसा, ती इथली एक तपास अधिकारी आहे.
मी त्याला मारून टाकेन.
व्हिस्की. बर्फ.
मला नॅन्सी क्रोझिएरबद्दल सांग.
का?
कारण मी एका प्रकरणात तिच्या विरुद्ध आहे आणि ती माझ्या अपेक्षेनुसार नक्कीच नाही.
-तू एखादा सल्ला देऊ इच्छितेस का? -तू तर एरवीही हेच करतेस, हो ना?
काय ते?
एखाद्यासमोर लाळघोटेपणा करण्यासाठी तू त्याचा सल्ला विचारतेस.
व्होडका टॉनिक.
माहिती आहे, तुझा हा "खड्यात जाऊ दे" वाला मूड दिवसेंदिवस "खड्यात जा"
मूड वाटायला लागला आहे.
-तुझ्या स्टाईलची दाद आहे ती. -मी फक्त माझं काम करते आहे.
आणि मी जे विश्वासाने बोलले तुझ्याकडे त्याचाच उपयोग
तू माझे पाय ओढण्यासाठी पण करते आहेस ना?
बघ, मला वाटलं तू सोडून जातेयसं हे एड्रियनला आधीपासूनच ठाऊक असेल, इतकंच.
बचाव करू नकोस, क्षमा पण मागू नकोस. उलट
एकमेकींच्या विरोधात उभं राहण्यात पण मजाच येतेय.
अच्छा.
ऐकून बरं वाटलं.
नॅन्सी अतिशय चांगली वागू शकते कठीण प्रसंगी सुद्धा.
ती चांगली आहे पण वारंवार आक्षेप घेतल्याने तिची लय बिघडवता येते.
-डायेन! -एलिझाबेथ! अरे व्वा.
माहित आहे, धन्यवाद. हे खूपच छान आहे.
तुझी ऑफीसे, मला ती फारच आवडतात. ते सगळं फर्निचर कुठे गेलं?
इकडे, जरा इथे ये आणि खाली बस. अरे बाप रे, किती छान ड्रेस आहे हा.
खरंच? धन्यवाद. मला तर तो घालताना भीतीच वाटली होती.
ए, तुला काय वाटतं ते कशाबद्दल बोलत असतील?
-काही कल्पना नाही गं. -काय?
हे खूप विचित्र आहे.
आपण सगळे फक्त त्यांच्या कथेतील पार्श्वभूमीची पात्रं आहोत.
आणि ते सुद्धा फक्त आपल्या कथेतील पार्श्वभूमीची पात्रं आहेत.
आणि आपण सगळे सुद्धा फक्त त्याच्या कथेतील पार्श्वभूमीचीच पात्रं आहोत.
तो त्या कथेतील नायकही असू शकतो आणि आपण सगळे खलनायक असू शकतो.
किवां आपण नायक आणि तो खलनायक पण असू शकतो.
आणि नेमकं हेच आपल्याला विनम्र ठेवतं, अज्ञान.
किंवा मानसिकता.
गेल्या आठवड्यात मी शहरातल्या एका रस्त्यावर चालत
होते आणि त्या ठिकाणी तो बेघर मनुष्य होता
जो बाटल्यांसाठी कचरा उपसत होता आणि मोठ्याने ओरडत होता,
राष्ट्राध्यक्ष आणि देशाबद्दल आणि आपण सगळे कसे बाष्फळ आहोत ह्याबद्दल.
आणि मला असं जाणवलं की, माझ्या अंतर्मनाचा आवाज सुद्धा अगदी असाच आहे,
आणि तेव्हाच मी ठरवलं की, बसं आता बदलायचं.
कशात?
अशा व्यक्तीमध्ये जी वेडी नसेल.
तू अतिशय यशस्वी ठरलेल्या काही महिलांपैकी एक आहेस, डायेन. मला तर...
-खरं तर मला तुझा हार खूपच आवडला. -ओह, अच्छा. हे घे घाल जरा.
-नाही. नको, नको, नाही. -हो. हां, आता हा घाल.
आणि हे पहा, हा त्याच्यासोबत आलेला पट्टा, तुला तो सुद्धा छान दिसेल.
हे तर फक्त
मला असं कधीही वाटलं नाही डायेन की तुला मी अवडत असेन.
हो, माहिती आहे? ही माझी चूक आहे.
हे ईश्वरा, हे खूप छान आहे.
रॉकिंग पार्टी.
-खूपच संशयास्पद. -हो.
-आमंत्रण दिल्याबद्दल धन्यवाद.. -आल्याबद्दल धन्यवाद.
तो मुलगा कोण होता?
डॉमनिक.
का?
मी फक्त तुझ्या खाजगी आयुष्यावर नजर ठेवतोय.
हेवा वाटतोयं?
फक्त माहिती घेतोयं.
मला खूप आनंद झाला. तू आल्याबद्दल कॉलिन.
हे पहा.
तिथे खूपच कंटाळवाणं दिसतंय.
असो, मी फक्त अल्गोरिदमबद्दल विचार करत होते आणि तुम्हाला जेरी आणि टॉम ठाऊक आहेत का?
त्यांना अल्गोरिदमबद्दल सगळंच माहीत आहे. ते खरंच खूप हुशार आहेत.
-नाही. नाही. आम्ही तर नुकतंच -हो, आम्ही खरंच घेतलं.
असो, अल्गोरिदमला कित्येक अडचणी आहे शाळेत वापरल्या जाणाऱ्या सारखें.
वापरल्या जाणाऱ्या अल्गोरिदमला तर नक्कीच. ते तर
काय आहेत ते? अर्धवट काहीतरी की अजून काहीतरी.
गोडेलची अपूर्णवादाची सिद्धता.
धन्यवाद. कृपया थोडं थोडक्यात करा.
कुठलाही अल्गोरिदम सिद्ध करता आला नाही तर त्यावर विश्वास ठेवता येत नाही.
आपल्याला अल्गोरिदम म्हणजे एखादी जादूच वाटत होती..पण त्याचा अर्थच नसतो
तुमच्याकडे अवघ्या 20 विद्यार्थ्यांच्या चाचण्या आणि 40 शिक्षकांचे अहवाल आहेत.
तेव्हा हे प्रकरणच आपण रद्द केलं पाहिजे.
ह्यालाच तर गोबेल्सचा अपूर्णतावादाचा सिद्धांत म्हणतात.
न्यायाधीश महोदय, मी मिशिगनची एक साधी खेडवळ मुलगी आहे
आणि मी गणितात कधीच एवढी हुशार नव्हते
आणि मी गणितात कधीच हुशार नव्हते
शिक्षण काय आहे ह्याच्याशी काही देणघेण नाही.
-ज्याचा इथे काडीमात्र संबंध नाही. -मी थोडीच म्हणाले की तो आहे
धन्यवाद. चालू ठेवा.
गणिताचा इथे काय संबंध? आपण आधीच सिद्ध केलंय
माझा आक्षेप, प्रकरण अजून सिद्ध व्हायचंय.
आपण जरा मुद्याला धरून राहिलं त बरं होईल, नाही? मुद्दा काय होता?
मिस क्रोझिएर?
-हे खूपच त्रासदायक आहे. -माझ्याकडे एडीएचडी आहे.
तुझं नाव काय आहे?
-लुका. -मी माल्कम.
मी शाळेच्या परिचारिकेला सांगितलं की माझं डोकं दुखतंय.
पण तसं नाही.
मला माझे नवीन शिक्षक अजिबात आवडत नाहीत.
सगळेच तर आवडू शकत नाहीत ना. तू तो चेंडू खेळणं थांबवशील का?
मला नाही माहीत. ह्यात मजा येतेय.
-अच्छा, दुसरं काहीतरी कर. -उदाहरणार्थ?
उदाहरणार्थ, मी पैंजेवर सांगते की तू त्या
कागदाच्या क्लिप वापरून काहीच करू शकणार नाहीस.
-हो, मी करू शकतो. -काहीही. सिद्ध कर पाहू.
आम्ही अल्गोरिदमवर काम केलंय आणि हा विश्वासार्ह नाही.
ह्यातील सगळी माहिती काल्पनिक आणि वाटेल तशा निष्कर्षासाठी खुली आहे.
प्रत्यक्ष निरीक्षणे, पालकांची मते आणि राज्यपातळीवरील चाचण्या,
ह्यांचे सापेक्ष प्रमाण किती आहे?
ह्यात पाच टक्के प्रत्यक्ष निरीक्षण आहे, पाच टक्के
पालकांची मते आहेत आणि 90 टक्के चाचण्या आहेत.
आणि तुम्हाला राज्य पातळीवरील चाचण्यांची
माहिती काल्पनिक माहिती म्हणून मानता येईल का?
-नाही. -नाही.
सज्जनांनो, मला वाटतं तुमचा मुद्दा माझ्या लक्षात आलायं, पण तो नाकारला जात आहे.
अच्छा. तसं पाहिलं तर हा सगळा गोंधळ झालेला आहे.
-तुमच्याकडे एक तासापेक्षा कमी वेळ आहे. -हो.
तसंही, अपयश लवकर येतं.
-तू काय करतो आहेस? -हा एक माइनक्राफ्ट बेबी झॉम्बी आहे.
-त्याचं नाव चिकन आहे. -अरे वा.
-मला माझा आयपॅड मिळेल का? -नाही.
लुका आली होती. तिला आवाज अजिबात आवडत नाही.
तू नापास का होत होतास?
मला नाही माहीत.
कारण मला जितकं वाटतं तितका मी चांगला नाही.
ए, छकुल्या,
गेल्या वर्षी, राज्यपातळीवरील परिक्षांमध्ये तू चांगलं केलं होतंस ना?
त्यावेळी मिसेस. पॉटर होत्या. त्यांना मी अजिबात आवडत नाही.
-नाही. पण तू चांगलं केलं होतंस, बरोबर ना? -चाचणीमध्ये?
-हो, आठवतंय? आपण आइसक्रीम खाल्लं होतं. -हो. हो.
पण ह्यावर्षी मि. कुल्सनसोबत काय झालं?
-मला 73 मिळाले. -हो.
-आणि गेल्या वर्षी किती होते? -ब्याण्णव.
अच्छा.
तुला खरंच आवडणाऱ्या शिक्षकासोबत तू ढेपाळलास?
ह्याला तर काही अर्थ नाही.
अच्छा. ह्या माल्कमच्या गेल्या वर्षीच्या उत्तरपत्रिका.
अच्छा. ठीक, आणि ह्या चालू वर्षाच्या.
तर, काय फरक आहे?
आपण काय बघतो आहोत?
खोडलंय. ते तिथे.
-तिथे. -आणि तिथे.
डझनावारी ठिकाणी, कदाचित जास्तीच.
मी नाही खोडलंय काही.
पण तुम्हाला हे आश्चर्यकारक नाही वाटत का की ह्या उत्तरपत्रिकेतील सगळी चुकीची उत्तरं
खोडून टाकलेली आहेत आणि बरोबर उत्तरांवर खूण केलेली आहे?
नाही. दर वेळी विद्यार्थीच हे सगळं करतात.
ते चुका करतात आणि नंतर तेच योग्य उत्तर निवडतात.
पण तुमच्या वर्गातील प्रत्येक विद्यार्थ्याकडे पाहिल्यास
त्यांच्याकडे परिक्षेत वापरण्याकरिता किमान पाच ते सहा ठिकाणी खाडाखोड आहेच आहे.
आता, ही तर चांगली गोष्ट आहे, विद्यार्थी विचार करताहेत.
आणि मि. कुल्सनच्या वर्गात एकही खाडाखोड नाही.
-मला कळत नाही तुमचा आक्षेप काय आहे. -आणि आपला आक्षेप काय आहे?
की मी हे केलं, बरोबर ना?
तुम्ही आणि इतर शिक्षक हे काढून टाकण्याच्या भीतीने इतके ग्रस्त झालेले होता
की तुम्ही उत्तरपत्रिका घेतल्या आणि त्यातील पुरेशा प्रमाणात उत्तरं बदलून टाकली
जेणेकरून त्यांना किमान पास तरी होता येईल, फक्त मि. कुल्सन सोडून,
-ज्यांना निलंबित केलंय. -न्यायाधीश महोदय,
माफ करा पण हे तर खूपच स्वैर दोषारोप आहेत.
होय, हे दोषारोप आहेत खरे, पण मी त्यांना स्वैर म्हणणार नाही.
न्यायाधीश महोदय, आम्ही तुम्हाला विनंती करू की तुम्ही शाळेच्या विरोधात निकाल द्यावा.
आणि मला द्यावा सुद्धा वाटतोय, पण इथेच माझी अडचण आहे,
मिस पॉटर असं म्हणताहेत की विद्यार्थ्यांनी स्वतःच ही खाडाखोड केलेली आहे, बरोबर ना?
हो, निश्चितच.
तेव्हा पुराव्याशिवाय, माझे हात बांधलेले आहेत.
तेव्हा जा. मला पुरावा आणून द्या.
-मग, आता काय? -मला नाही माहीत.
कदाचित आपण विद्यार्थ्यांकडे जाऊन त्यांनाच विचारूया की तुम्ही खाडाखोड केली आहे का.
-माल्कमची साक्ष घेता येईल का? -मला नाही माहीत. विचारून बघते.
-अरे, मि. मॅकवे. हाय. -हॅलो.
-मला वाटलं तुम्ही लॉस अँजेलिसला आहात. -मी होतो.
मला डायेनला आश्चर्याचा धक्का द्यायचा होता.
अरे, एकदम मस्त. त्यांना खूपच छान वाटेल.
-मी त्यांना फोन करू शकते. -ती फोन नाही उचलत.
मला वाटतं त्या डिपॉझिशनमध्ये आहेत. कदाचित त्यांना थोडा वेळ लागेल.
-मी त्या आल्यावर तुम्हाला फोन करू का? -नक्की.
अच्छा. तुम्हाला पाहून त्यांना खरंच खूप छान वाटेल.
"डायेन, तुम्ही कुठे आहात? इथे कर्ट आले आहेत!"
अरे, कर्ट!
मी तुम्हाला एक विचारू का? तुम्ही न्यायसहायक विज्ञान विभागात आहात ना.
-उत्क्षेपशास्त्र. -अच्छा.
हे ऐकायला खूप विचित्र वाटेल पण खाडाखोडीसाठी काही चाचण्या आहेत का,
म्हणजे, पेन्सिलीच्या खाडाखोडीसाठी?
आमच्यासाठी साक्ष दिल्याबद्दल धन्यवाद, सर.
तुम्ही आम्हाला खाडाखोडीसाठी काय सांगू शकता?
खाडाखोड, म्हणजे, पेन्सिलची?
होय.
तुम्हाला खात्री आहे ना की मी योग्य व्यक्ती आहे? मी तर यूअरलॉहेल्पर डॉट कॉमवरून आलोय.
माफ करा...
आणि तुम्ही तिसऱ्या इयत्तेतील विद्यार्थ्याची उत्तरपत्रिका तपासली.
तेव्हा ह्या झालेल्या खाडाखोडीबद्दल तुम्ही काय सांगू शकता?
ही खाडाखोड विद्यार्थ्यांकडून झालेली नाही.
तुम्ही इतकं खात्रीपूर्वक कसं काय सांगू शकता?
ही सगळी खाडाखोड एकाच खोडरबराने केलीयं, व्हिनीलने.
आणि विद्यार्थ्यांकडे व्हिनील खोडरबरं नसतात.
न्यायाधीश महोदय, हा अल्गोरिदम निरर्थक आहे
कारण हा राज्यपातळीवरील चाचण्यांच्या अचूकतेवर आधारलेला आहे,
पण न्यायसहायक विज्ञान विभागाच्या पुराव्यानुसार सिद्ध होतंय,
की जवळपास सगळ्याच शिक्षकांनी चाचण्यांमध्ये हस्तक्षेप केला आहे, फक्त एक शिक्षक सोडून,
एक प्रामाणिक शिक्षक, ज्यांना काढून टाकलं गेलं. मी. कुल्सन.
मिस क्रोझिएर.
तुमच्याकडे काही उत्तर आहे का?
माझ्या मुलीची पण उत्तरपत्रिका आहे का त्यात?
तुम्हाला तुमची नोकरी परत मिळाली. तितकाच पगार, तीच जागा...
अतिशय छान.
हां, माल्कमला हे ऐकून फारच छान वाटेल.
खरं तर, मला दुसरी एक नोकरी चालून आलीयं.
-खरंच? -ड्वाइट अकादमी. एक खाजगी शाळा आहे.
त्यांना मी निर्दोष असल्याचं कळलं आणि त्यांनी मला आजच एक पद देऊ केलंय.
तिथे पगार जास्त मिळतोय, तेव्हा मला आता माझ्याकडचे पर्याय तपासून पहायला लागतील.
तुम्ही माझ्यासाठी जे केलंत त्याबद्दल तुमचे खरंच खूप आभार.
म्हणजे आम्ही आणखी एक चांगली व्यक्ती गमावली तर.
माझा अजूनही सार्वजनिक शाळेवरच विश्वास आहे.
"1. लिझचे प्रकरण 2. लुकाचे प्रकरण"
"2. लुकाचे प्रकरण"
ए. बी. सी.
"एव्हॉइड. बॅरीकेड. कन्फ्रन्ट."
जर एखादा मारेकरी तुमच्यावर चाल करून आला, तर बचावासाठी तुमची पहिली कृती असेल, "ए."
त्या बंदुकधाऱ्याला टाळणे.
ए, तुम्हा लोकांना हे कुठे हवं आहे?
-ते काय आहे? -अल्कोहोल.
खोलीच्या शेवटी उजव्या हाताला.
-धन्यवाद. -तुम्ही बंदुकीचा आवाज ऐकलात.
तुम्ही खोलीमध्ये पाहता आणि तुम्हाला एक बंदुकधारी इसम दिसतो.
आता तो मारेकरी पण असू शकतो, किव्वा बिल्डिंगचा चौकीदार पण असू शकतो.
तुम्हाला कदाचित असं वाटेल की काय चाललंय ते तुम्हाला माहीत आहे
-लुका, तुला भेटायला दोन माणसं आली आहेत. -कोण?
एफबीआयची माणसं आहेत.
-...तुम्ही चुकवता त्याला? आणि -लिझ, आम्हाला ऐकू येत नाही.
कुठे आहेस तू?
मी कारमध्ये आहे. मला माझ्या मुलाला डॉक्टरकडून आणायचं होतं.
-त्यांना काय हवं आहे? -त्यांनी काही सांगितलं नाही.
-तुमचे प्रश्न सगळ्यात शेवटी विचारा. -अच्छा.
अच्छा, मी त्यापैकी काहीही.
"बी." "बॅरीकेड."
तुम्ही बंदुकीचा आवाज ऐकता.
मारिसा? तू इथे थांबू शकतेस.
मी तुमची काय मदत करू शकते?
मी एजंट बॉग्स आहे. हा होरवॅथ. आम्हाला तुम्हाला काही प्रश्न विचारायचे आहेत.
कोणत्या संदर्भात?
तुमच्या भावाच्या संदर्भात, डॉमनिक क्विन.
कदाचित आपण एकांतात बोलूया का, मिस क्विन.
खरं तर, ही माझी वकील आहे आणि मला तिने इथेच थांबायला हवं आहे.
मारिसा गोल्ड.
तुम्ही तुमच्या भावाला शेवटचं केव्हा भेटला होता, मिस क्विन?
चार वर्षांपुर्वी. काय झालंय काय?
काही प्राथमिक प्रश्न आहेत.
व्हॅकरव्हीलमधून सुटल्यावर तुम्ही त्याला भेटलाच नाहीत का?
-व्हॅकाव्हील. आणि नाही, तेव्हापासून नाही. -आणि शिकागोमध्ये तो अजून कुणाला ओळखतो?
-मला आधी सांगा नेमकं झालंय काय. -आम्हाला ते सांगता येणार नाही.
त्याने तुरुंगातील कुणाशी मैत्री कायम ठेवली आहे का?
मला काही कल्पना नाही.
त्याने तुम्हाला पत्र वगैरे लिहीलं होतं का?
मला वाटतं, लुकाची वकील ह्या नात्याने मी इथे काही बोलू इच्छिते.
हा अतिशय सोपा प्रश्न आहे, मिस क्विन.
हे काय चाललंय ते मला सांगा म्हणजे मग मी तुमच्या प्रश्नाचं उत्तर देईन.
त्याने जर पुन्हा तुम्हाला काही पत्र लिहीलं, तर कृपया आम्हाला सांगा.
त्याने मला आजतागायत काहीही पत्र वगैरे लिहीलेलं नाही.
आणि तुम्ही मला जर काही सांगितलं नाही तर मी तुमची काहीही मदत करू शकणार नाही.
जर तुमचा विचार बदलला, तर हे आमचं कार्ड आहे.
माझा विचार बदलण्याचा ह्याच्याशी काही संबंधच नाही.
जे?
काय झालं?
मला माझ्या हरामखोर भावाला शोधण्यात तुझी मदत हवी आहे.
इतर कुणालाही कळायला पण नको आहे. तू माझी मदत करू शकतोस का?
-तुझ्याकडे काय आहे? -नाव, सोशल सिक्यूरिटी,
त्याच्या घोटाळ्यांमधले काही खोटे इमेल ऍड्रेस.
-अच्छा. मी बघतो काही करता येतं का. -तुला किती वेळ लागेल असं वाटतंय?
मी कुठेही जाणार नाही.
जे, एक मिनिट आहे का?
हे पहा पोलिसांनी कुणाला आणलंय माझ्या भेटीला.
शिकागोमध्ये काय करतो आहेस तू?
काम करतोय. दिसतंय ना तुला?
-तू मला कसं शोधून काढलंस? -सोशल सिक्योरिटी नंबरवरून.
बरोबर. मोठ्या संस्थेत काम करण्याचा फायदा.
हो, बिचारा छोटासा डॉमनिक, ज्याला त्याच्या मोठ्या बहिणीचा कधीच आधार मिळाला नाही.
मी असं काही बोललोच नाही, हो ना?
जुनी भांडणं उकरून काढू नकोस, कळलं.
आज माझ्या ऑफीसमध्ये फेडची लोकं आली होती.
बरोबर.
मला त्या "जुन्या भांडणांबद्दल" सांगशील का जरा.
ह्याचा तुझ्याशी काहीही संबंध नाही.
मग मी त्या लोकांशी का बोलते आहे, डॉमनिक, हं?
मी आत्ताच्या आत्ता आईला फोन करून सांगते.
माझ्यावर केस झालीयं.
कशासाठी?
मी एक ऍप तयार केलं होतं, बिगहाऊसलीगल डॉट कॉम.
ते म्हणताहेत की मी परवान्याशिवाय वकिली करतो आहे. हा सगळा मूर्खपणा आहे.
-तुझ्या घोटाळ्यांपैकी अजून एक? -हा घोटाळा नाही.
आम्ही आत्ता डिपोझिशनमध्ये आहोत. त्यांना कदाचित माझ्यावर जुनीच राळ उडवायची असेल.
तू त्यांना काय सांगितलंस?
-तुझं वकीलपत्र कुणी घेतलंय? -कुणीच नाही.
मीच माझी बाजू मांडणार आहे.
हे, ईश्वरा.
हो, मी नेहेमीप्रमाणे एक भाऊ जो नेहेमी घोटाळे करून ठेवतो.
तू जोपर्यंत माझ्यावर ओरडत नाहीस तोपर्यंत तुला चांगलं वाटत नाही.
-खड्यात जा. -हो.
मी निघाले.
आणि मी त्यांना काहीही सांगितलं नाही.
त्यांना जाणून घ्यायचं होतं की तू तुरुंगातील
कुणाशी अजूनही संधान साधून आहेस की काय.
त्यांना कदाचित त्यांचा मार्ग प्रशस्त करायचा आहे.
हार्दिक शुभेच्छा.
-लुका क्विन? -अरे, नाही.
हो. आजकाल मी ह्या सगळ्यासोबत थोडं दयाळूपणे वागतो आहे.
तुमचं काम झालंय.
-काही गडबड? -काही खास नाही.
-कौटुंबिक. -अरे, तुला माहितीयं मी त्यातली तज्ञ आहे.
खरंय.
मला एक भाऊ आहे ज्याच्या मनात माझ्याबद्दल नेहेमी एक अढी आहे.
मी एक चांगली विद्यार्थी होते, तो मात्र खूप चंचल आणि हाताळण्यासाठी अतिशय अवघड होता.
त्याला वाटायचं की आमच्या पालकांना मीच जास्त आवडायचे.
हे खरं होतं का?
हो.
त्यामुळे मी पुढे महाविद्यालयात आणि तिथून विधि शिक्षणात गेले.
तो सैन्यात भरती झाला आणि नंतर मारीवाना विकताना पकडला गेला.
आणि आता मला त्याच्याविरुद्ध साक्ष देण्यासाठी बोलावलं गेलंय
त्याच्या बिग हाऊस लीगल का कसल्याशा अतिशय बकवास ऍपसाठी.
-एक मिनिट. बिगहाऊसलीगल डॉट कॉम? -बहुतेक. का?
माझा एक मित्र आहे एसीएलयूमध्ये जो मला ह्या ऍपबद्दल सांगत होता.
तो म्हणाला की ते एकदम छान आहे.
अरे, नाही, ते काहीतरी वेगळं असेल. हा तर घोटाळा आहे
"कायदेशीर मोठा घर"
-हे तेच आहे का? -हो.
माझा मित्र म्हणाला की ह्याने खरचं बऱ्याच पीडितांना आवाज मिळवून दिलाय.
-त्याच्यावर काय प्रकरण दाखल झालंय? -परवाना नसताना वकिली केल्याचा.
आणि त्यांना हे बंद करायचंय? फारच वाईट.
माया, तू म्हणाली होतीस की तुला मेंटर हवा आहे?
-हो, मला हवा आहे. -छान. चल जाऊया.
"जेव्हा यंत्रणा तुम्हाला नापास करते"
"डॉमिनिक क्विन, संस्थापक, कार्यकारी संचालक, बिग हाऊस लीगल"
हाय. मी लुका बोलतेय.
तुम्ही काय करता आहात?
सगळ्या फर्निचरचं काय झालं?
ते तात्पुरतं असतं. आम्ही पार्टी देतोय नवीन ऑफीसच्या प्रदर्शनासाठी.
-तुम्हाला कुणाला भेटायचंय इथे? -लुका क्विन.
-खाली. उजवीकडे दुसरा दरवाजा. -अच्छा. उत्तम. धन्यवाद.
वा. एका दिवसात दोनदा. हे तर माझ्या पहिल्या कम्युनियनसारखंच वाटतंय मला
दक्षता विभागाने तुला न्यायालयात खेचलंय?
-हो. पण का? -त्यांना तुझं दिवाळं काढायचंय.
-माहिती आहे. तुला नेमकं पाहिजे तरी काय? -मी तुझी वेबसाईट पाहिली.
-मग? -ती चांगली आहे. त्याने बरंच काम होतंय.
मी असा विचार केला असता तर बरं झालं असतं.
हे पहा, उगीच मला छत्रछाया वगैरे देत बसू नकोस.
मी नाही देत रे बाबा! ईश्वरा! मी जे काही बोलतेय ते तू जसं आहे तसं का नाही घेत?
तुला आश्चर्य वगैरे वाटलंय का?
शेवटचं जेव्हा आपण बोललो तेव्हा तू म्हणालीस की मी तुला कधीही फोन करायचा नाही.
मला कळत नाही का? कारण तू पैसे चोरले होतेस.
मला जामीनासाठी पैसे हवे होते.
-तुला मला तिथेच ठेवायचं होतं का? -काहीही असो. अच्छा. ठीक.
हा आता भूतकाळ झाला.
डिपोझिशनमध्ये असताना तू स्वतःची बाजू मांडू शकत नाहीस. तुला एका वकिलाची गरज आहे.
लुका, धन्यवाद. पण तू सुद्धा डिपोझ आहेस.
-त्यामुळे मी तर नाही करू शकत -नाही, मी नाही.
लुका! हाय. मला माफ कर.
ही जागा अगदीच गोंधळात टाकणारी आहे. खाली जाण्यासाठी वर जा.
माहिती आहे. ते सगळं सुरक्षेसाठी केलंय.
एल्सबेथ, तुझी ओळख करून देते, हा माझा भाऊ डॉमनिक.
तुझा भाऊ! अरे व्वा! हाय.
डॉमनिक, ही एल्सबेथ टॅसिओनी, मी भेटलेल्या काही सर्वोत्तम वकिलांपैकी एक.
नाही. नाही, मी नाही. मी तर फक्त...
तर तुम्ही अशातच इकडे आलात का?
हो.
दक्षता विभागाने डॉमनिकवर एक खटला दाखल केला आहे
कारण त्याने एका रोबो-लॉयरिंग ऍपची रचना केली आहे आणि आम्ही दोघेही डिपोझिंगवर आहोत.
रोबो-लॉयरिंग? खरंच? ते काय करतं?
ते तुरुंगातील पीडितांवर झालेल्या अन्यायाला वाचा फोडायला मदत करतं.
मी एकदा एक खूप लांब सुटी तुरुंगात काढली होती,
विश्वास ठेवा, अतिशय वाईट होता तो अनुभव.
नाही, एक मिनिट. तो तर नायगरा धबधबा होता.
हां, बरोबर. माझा मधुचंद्र. लोक म्हणतात की ते फारच सुंदर वगैरे असतं, पण...
ठीक, तुम्हाला माझी गरज असेल तर मी तयार आहे.
तेव्हा मला जरा त्याबद्दल सांग. तुझी वेबसाईट कसं काम करते?
हां, तुम्ही जर तुरुंगात आहात आणि तुमची काही तक्रार आहे
वैद्यकीय सुविधा नाही, दूरचित्रवाणी पाहू दिली नाही,
किंवा रक्षकांकडून काही अत्याचार वगैरे झाला,
तुम्ही लॉग ऑन करायचं आणि ही वेबसाईट तुम्हाला 50 ते 80 प्रश्न विचारणार
ज्यामधून तुम्हाला तुमची तक्रार नेटकेपणाने मांडता येईल.
-झालं? -नाही.
त्यावर ती साईट तुम्हाला सल्ला देते की तुम्ही
नेमकं कोणत्या न्यायालयात हे प्रकरण न्यायचं
आणि तुमच्यासाठी आवश्यक त्या कागदपत्रांची पूर्तता पण करते.
मला एक प्रश्न विचारायचा आहे, मि. क्विन,
तुम्ही कायद्याचं विधिवत शिक्षण घेतलं आहे का?
नाही.
आणि तुमच्याकडे अमेरिकेच्या कुठल्याही राज्यात किंवा इतर ठिकाणी
वकिली करण्याचा परवाना आहे का?
नाही.
तरीही, तुम्ही ऑनलाईन कायदेशीर सल्ला देताहात.
हा प्रश्न आहे का, मि. श्मिट? कारण हे तर एखाद्या टिप्पणीसारखं वाटतंय.
त्याच्या शेवटी फक्त एक प्रश्नचिन्ह द्या, मॅम.
मी फक्त कागदपत्रांची पूर्तता करण्यात मदत करतो.
ते त्यांच्यासाठी ही प्रक्रिया सोपी ठेवत नाहीत. का ते मला नाही माहीत.
ह्यामध्ये तिथल्या पीडितांना सुरळीतपणे हे सगळं करता
येतं, इतकंच. मी कधीच म्हणालो नाही की मी एक वकील आहे.
मि. क्विन, मी असं म्हणू शकतो की मी एक गुंड नाही,
पण मी जर सुरा दाखवून तुमचं पाकीट हिसकावून घेतलं, तर काय?
वा! हे साम्य खूपच वैचित्र्यपूर्ण आहे. इतर कुणाला तसं नाही वाटत?
सध्यापुरतं माझं झालंय.
मि. क्विन, तुम्हाला माहितीये की दक्षता विभागाने तुमची
वेबसाईट थांबवण्यासाठी का प्रयत्न चालवले आहेत ते?
माझ्या अंदाजानुसार त्यांना पीडितांकडून साधारणतः
काही शे तक्रारी दरवर्षी मिळत होत्या.
माझ्या साईटमुळे त्यांचा आकडा वार्षिक 13,000 च्या वर गेलाय.
हो, ह्याला "प्रक्रियेची पायमल्ली," म्हणतात सर.
त्यामुळेच आम्ही खटला दाखल केलाय. हा सामान्य कायद्यासंदर्भातील गुन्हा
तुम्हाला ठाऊक आहे मि. श्मिट, तुम्ही मला आवडलात.
विशेषतः मला त्या टायचा रंग फार आवडला, पण मला
तुम्हाला ह्यात साक्ष द्यायला लावायची नाही.
कारण मी डॉमनिकची साक्ष घेतेय.
-हे, तुम्ही कधी वेबएमडी वापरलंय का? -हो.
आणि तुम्हाला कधी असं वाटलं का की तो तुमचा डॉक्टर आहे?
-नाही. -नाही.
फरक हा आहे की त्या साईटच्या मागे खरेखुरे डॉक्टर असतात.
एक गंमत आहे...
ही इथे.
तुला खरंच असं वाटतं का मी खटला दाखल करू शकते?
काय आहे हे?
गंमत करतेय की काय? मी नेहेमीच ह्या दुकानात येते.
त्यांनी ती सगळी सांडलवंड साफ करायला हवी होती.
पण त्याबाबत मी काय करू शकते?
मी तुम्हाला त्याबाबत कागदपत्रांची मदत करू शकते, कुठे दाखल करायचे वगैरे, हे सगळं.
-तुमचं नाव काय सांगितलंत तुम्ही? -मेरी ऍन डॅले.
मि. श्मिट, तुम्ही तुमच्या ऑफीसमध्ये मेरी ऍन डॅले यांना कामावर ठेवलंय?
-ओह, बस करा. -त्या तुमच्या सचिव आहेत, हो ना?
आणि खरंच खूप चांगल्या आहेत. खूपच भल्या.
तुम्हाला हे ठाऊक आहे का की त्यांच्याकडे कायद्याची पदवी आहे की नाही?
ह्याचा अर्थ मी नाही असा घेते.
डॉमनिक, तुला ह्या वेबसाईटमधून काही अर्थप्राप्ती होते का?
तुम्ही पीडितांकडून कसल्याही पैशांची अपेक्षा करत नाही.
त्यामुळेच त्यांना वकील मिळण्यात इतक्या अडचणी येतात.
मग तू हे सगळं कशासाठी केलंस?
-मी कॅलिफोर्नियामध्ये तुरुंगात होतो -हो, आपण नंतर त्याबद्दल चर्चा करू
आपण नंतर त्याबद्दल चर्चा करणारच आहोत जेव्हा
जेव्हा मी तुझ्या बहिणीची साक्ष घेईन तेव्हा.
-हे इथे. -धन्यवाद.
तिच्याबद्दल तू अगदी बरोबर बोलली होतीस.
हो ना? हे थोडं विचित्र, विद्वान प्रकरण आहे.
-उत्तम ड्रेस. -धन्यवाद.
मला वाटलं होतं की इथे अजून बरेच लोक असतील.
तू गर्भवती आहेस का?
का?
तू पीत नाहीस. आणि तू जरा वेगळीच चालते आहेस.
-नाही, मी नाही, मी नाही. -हो, तू आहेस.
आई बाबांना ठाऊक आहे का?
वडील कोण आहे?
ज्याचा आता काहीही संबंध नाही.
-तुला त्याच्याशी संबंध हवा आहे? -नाही.
म्हणजे हे नियोजनपूर्वक झालेलं नाही?
गप्प बस.
हाय.
-आपण शांत जरा राहू? -ठीक आहे.
नाही. आम्ही वेगळे झालो.
आणि त्यानंतर आम्ही पुन्हा एका रात्रीपुरते एकत्र आलो होतो.
-त्याला माहीत आहे? -नाही.
-त्याला सांगणार आहेस तू? -नाही.
-हा तर मूर्खपणा आहे, लुका. -नाही, अजिबात नाही.
त्याला सांगितलं तर तो मूर्खपणा होईल.
आपण दोघं ह्याबद्दल बोलणं खूपच विचित्र वाटतंय. मी हे अजून कुणाला सांगितलं नाही.
तुम्ही कुटुंबापासून कधी वेगळं नाही होऊ शकत.
तुम्ही व्हायला बघता, पण ते नेहेमी परत येत राहतात.
माहिती आहे, ते एक अवघड प्रेमप्रकरण होतं.
बस.
त्यातून तुम्हाला कसलीही आर्थिक मदत मिळत नाही.
माहिती आहे.
मी तर एक मूर्ख होतो.
हो.
पण मी सुद्धा होतेच की.
मी तुझ्यावर चांगलाच परिणाम केलाय.
आणि मी तुला मवाळ केलंय.
मला कधीही वाटलं नाही डायेन की मी तुला आवडतो.
हां, ती माझी चूक होती.
तू खूप कणखर असू शकली असतीस.
मला तुझी खूप आठवण आली.
माहिती आहे.
मला पण.
-संप्रेरकं फारच वाईट असतात. -हो.
व्हिस्की. बर्फ.
तुम्ही माझ्याबद्दल काय बोलत होता?
माफ करा?
तेव्हा, तुम्ही माझ्याकडे बोट दाखवत होता.
अच्छा, आपण कसे आपल्या स्वतःच्या गोष्टीत प्रमुख भूमिकेत असता.
आणि इतर सगळे तुमच्या पार्श्वभागी असतात.
छान, अतिशय मूलगम्य ज्ञान.
माफ करा, मी एनवाययूमध्ये मी तत्त्वज्ञानात
शिक्षण घेतलंय आणि किरकोळ शिक्षण बारटेंडिंगचं.
-आणि तुमचं हास्य सगळ्यात छान आहे. -ओह, धन्यवाद.
मी, माझं हास्य सगळ्यात भयानक आहे. मी हसतो तेव्हा लहान मुलं घाबरतात.
अच्छा. चला ऐकूया.
काहीतरी विनोदी बोला.
स्काय डायव्हिंग करणाऱ्या 20 वकिलांना तुम्ही काय म्हणाल?
काय?
वीसकिल.
अरे, बापरे, हे खूपच भयानक होतं.
-मग, ह्यानंतर तुम्ही काय करता आहात? का?
मी एका महत्त्वाच्या बैठकीत अश्रूधुरांचे नळकांडे फोडणार आहे.
अरे, बापरे. खरंच, हे हास्य, त्याने मला खूपच बरं वाटतं.
हां, पण, माफ करा.
हा तर अश्रूधुराची नळकांडी धरण्यासाठी अतिशय उत्तम हात आहे.
इतर गोष्टींपैकी.
मारिसा तुम्ही कुठे आहात? इथे कर्ट आले आहेत!
-कुठे निघाली आहेस तू? -काम आहे.
अरे, कामावर नको जाऊस. त्यातून काहीही चांगलं निष्पन्न होत नाही.
-मला पैसे मिळतील. -तुला पैशांची गरज नाही.
अजून दोन वर्षांत पैसे कालबाह्य होणार आहेत. नंतर सगळीकडे वस्तुविनिमय येणार आहे.
दोन वर्ष म्हणजे खूप होतात.
हे. मला फोन कर.
नाही.
"तुम्हाला सांगायचं नव्हतं. आश्चर्यचकित झाल्यासारखं दाखवा."
तुमच्या भावाची पार्श्वभूमी ही व्यापक स्वरूपात गुन्हेगारीचीच आहे, हो ना?
हे तर तुम्ही "व्यापक" हा शब्द कसा घेता त्यावर अवलंबून आहे.
हां, त्याने तुमच्या नावे खोटे धनादेश वटवले होते, बरोबर ना?
हो.
आणि त्याने तुमच्या नावे क्रेडिट कार्ड सुद्धा घेतली?
हो.
आणि त्याने पैसे उधार पण घेतले होते का जे त्याने आजतागायत फेडले नाहीत?
नाही, मी त्याला ते पैसे भेट दिले होते.
नेमके कधी?
हल्लीच.
काल?
हो.
आणि तुम्हाला त्याच्या गुणगौरवाची संधी मिळाली होती का
मारीवाना विकण्याच्या प्रकरणात जेव्हा त्याची सुनावणी झाली होती तेव्हा?
-हो. -पण तुम्ही तो केला नाहीत, प्रश्नचिन्ह.
अच्छा. मी सविस्तर सांगते.
माझ्या भावाने त्याच्या आयुष्यात खूप खस्ता खाल्या आहेत.
त्याला इतिहास आवडायचा. त्याला एनवाययूमध्ये प्रवेश पण मिळाला होता.
पण माझ्या आई-वडिलांकडे त्याला पाठवण्यासाठी पैसे नव्हते
कारण त्यांनी ते माझ्या शिक्षणावर खर्च केले होते.
त्यामुळे त्याला कैक वर्ष संघर्ष करावा लागला.
आणि तुम्ही जे विचारता आहात ते त्या वर्षांमधील आहे.
पण त्याचे मूल्यमापन तो आत्ता जे करतो आहे त्यावरून व्हावं,
जे सौहार्द्रतापूर्ण आणि अतिशय उल्लेखनीय आहे.
अच्छा.
भाषण चांगलं होतं.
-त्याच्या 2012 मधील कबुलीजबाबाकडे वळूया. -माझा आक्षेप आहे.
ह्यातील काहीही न्यायालयात चालणार नाही.
दिवाणी न्यायालयात नाही चालणार कदाचित, पण गुन्हेगारीमध्ये नक्कीच चालेल.
-तुम्ही कशाबद्दल बोलताहात? -सौदेबाजी आणि अपहार.
वादग्रस्त न्यायिक खटल्याला चिथावणी देणे.
जेव्हा न्यायाधीश तुमच्यावर प्रश्नांचा भडिमार करतील
तेव्हा तुमच्या इतिहासाचा तिथे खूप उपयोग होईल.
तुम्ही इतके घाबरता का?
मी जर काही करतोय तर ते फक्त कायद्याला सामान्यांपर्यंत घेऊन जातोय.
ओह, बस कर.
मोठे व्हा, तुम्ही तिघं.
खरं तर मी तुम्हाला जिंकू द्यायला पाहिजे.
तुम्ही कधी विचार तरी केला आहे का की जर ही वेबसाईट यशस्वी झाली तर काय होईल?
ती तुम्हाला, आणि तुम्हाला आणि मला बाजूला सारेल.
मी आपल्या कामासाठी लढतो आहे.
मी लढतोय जेणेकरून आपण एका रोबो-लॉयरद्वारे बाजूला सारले जाऊ नये.
आणि तुम्ही काय करताहात? तुमचं म्हणणं आहे की आपल्याला काही किंमतच नाही.
आपल्यामध्ये एकूण किती कायद्याचं ज्ञान आहे सांगाल का?
एका दशकभराचं महाविद्यालयीन शिक्षण, साधारण 50 वर्षांचा कामाचा अनुभव?
आणि तुम्ही म्हणताहात की आपण एका कंप्युटरद्वारे बाजूला सारले जाऊ शकतो?
तुम्हाला त्यासाठी शुभेच्छा.
पण मी मात्र माणसांच्या बाजूचा आहे.
आता, पुन्हा एकवार 2012 मध्ये तुमच्या भावाने दिलेल्या कबुलीजबाबाकडे वळूया.
हे.
-कार्टर, इथे काय करतो आहेस तू? -इथे? मी एका डिपोझिशनकरिता आलो होतो.
थोडा श्वास घेण्यासाठी म्हणून बाहेर जातोय.
-कोणत्या प्रकरणात? -तुम्हाला माहीत नाही?
तुमची संस्था एका गुन्हेगाराने काढलेल्या सेल्फ-हेल्प बुटचा बचाव करतेयं.
डायेन, तुला ह्या डिपोझिशनमध्ये असलेल्या बूट प्रकरणाबद्दल काही माहिती आहे का?
नाही.
तुमची सहकारी, लुका क्विन हिचा भाऊ हा सगळ्या वकिलांना
प्रवासी एजंट म्हणून फिरवण्याच्या बेतात आहे
-तुम्ही आपलाच नाश ओढवून घेता आहात. -ही तर छान कल्पना आहे.
तुम्हाला तुमच्या संस्थेत जरा शिस्त आणायला पाहिजे.
बचाव पक्षाच्या वकिलांसाठी हे खूप भयंकर असणार आहे.
आणि गेल्या वेळी मी जे बघितलं त्यानुसार तुम्ही पण एक बचावपक्षाचे वकील होता.
हो, मी बघतो काय आहे ते.
फार उशीर व्हायच्या आत बघितलं तर बरं होईल.
साक्षीसाठी आल्याबद्दल धन्यवाद.
तुम्ही स्वतःला कायद्याचे विशेषज्ञ म्हणवता का?
मि. रॅडोश, तुमची साईट, ही युअरलॉहेल्पर डॉट कॉम.
ही अशिलांना कायदेशीर आवेदनपत्रं, मृत्युपत्राचे
आणि कराराचे नमुने वगैरे पुरवते,
-आणि अगदी भाड्याची करारपत्र सुद्धा? -बरोबर.
तुम्ही तुमच्या तज्ञ लेखनिकांना का नाही परत आणत? मला वाटतं ते जास्त सुसंगत राहील.
खाडाखोड तज्ञांना.
देशभरातील सगळेच लोक तुमची सेवा वापरतात,
पण तुम्ही जे करता ती कायद्याची सेवा नाही, खरं का?
नाही. नाही. आम्ही लोकांना कुठले अर्ज भरायचे वगैरे सांगत नाही.
काय करायचं हे तेच ठरवतात, आम्ही फक्त त्यांना हवे असलेले अर्ज व कागदपत्र देतो.
कारण तुम्ही जेव्हा लोकांना सांगता की कोणते अर्ज
करायचे वगैरे तर ती कायद्याची सेवा पुरवणं असतं का?
हो.
मि. रॅडोश, तुम्हाला ही भाषा ओळखीची वाटते का?
"ही कायदेशीर कागदपत्रांची सेवा म्हणजे
वकिलांच्या सल्ल्याला पर्याय नाही."
हो. ही आम्ही यूअरलॉहेल्पर डॉट कॉमवर वापरतो ती उद्घोषणा आहे,
जेणेकरून लोकांना हे कळावं की आम्ही वकिलांना पर्याय म्हणून नाही आहोत.
खरं तर, ही तीच भाषा आहे जी बिगहाऊसलिगल त्यांच्या ग्राहकांना
सांगण्यासाठी वापरतात की ही साईट वकिलांचा पर्याय असू शकत नाही.
हो.
आणि तुमच्या वेबसाईटवर कधी खटला दाखल झालाय का, मि. रॅडोश?
हो, बऱ्याचदा. परवाना नसताना कायदेशीर सेवा पुरवल्याबद्दल.
पण प्रत्येक खटल्यात आम्ही निर्दोष मुक्त झालो.
धन्यवाद.
आणि तुम्हाला हस्तिदंती खोडरबर आणि नंबर दोनमधला फरक ठाऊक आहे का?
हा विनोद होता.
माफ करा. लुका, एक मिनिट आहे का?
मला आत्ताच कळालं की इथे काय चाललंय.
मला कळू शकेल का की त्याच्या शुल्काबाबत काय व्यवस्था करण्यात आली आहे?
माझं? माझे शुल्क 50,000 डॉलर.
-तू म्हणाली होती की जनहितार्थ आहे -ते महत्वाचे नाही.
-थांब. -तर मग माझा प्रस्ताव असा राहील.
डॉमनिक, मी तुझी साईट पाहिली. ही अतिशय चांगली
सुरुवात आहे. मी तिला विकत घेऊ इच्छितो.
वेबसाईटसाठी पन्नास हजार डॉलर
आणि आम्ही तुझा न्यायालयातला सगळा खर्च पण देऊ.
एक मिनिट. तुम्ही माझी वेबसाईट विकत घेताहात?
बुट, ऍप, सगळं काही आणि तुझ्या सॉफ्टवेअरचे कॉपीराईट सुद्धा.
ज्यामुळे पद्धतशीर वकील त्याच्या कार्यकारिणीत असतील,
आणि त्यामुळे भविष्यात पुन्हा त्यावर विनापरवाना
कायदेशीर सेवा पुरवल्यावरून खटला भरला जाणार नाही.
हो, पण हे होऊ देण्याबद्दल तुझं काय म्हणणं आहे?
अच्छा, हे पहा,
तुम्ही तुरुंगातील लोकांना त्यांच्यावरील अन्यायाकरिता
सेवा देण्यासाठी कटिबद्ध असाल का?
ही संस्था तिच्या संस्थापनेपासून तुरुंगातील लोकांचे प्रतिनिधित्व करत आलीयं.
हो. बरोबर.
तुम्ही माझी साईट चालू ठेवण्यासाठी कटिबद्ध असाल का
जेणेकरून ते स्वतःचे प्रतिनिधित्व करू शकतील?
नाही, एकदा विकत घेतल्यावर आम्ही ते बंद करू.
हं, मि. बोसमन, तो त्यासाठी कधीही तयार होणार नाही.
हां.
एक लाख देऊ शकाल का?
धन्यवाद.
मला नाही माहीत. तुला ह्याबद्दल खात्री आहे ना?
नाही, पण ह्यात पैसा आहे.
आणि त्यातून मला पुढे काहीतरी दुसरं सुरू करण्यात मदत होईल, हो ना?
हो.
हे.
-विसरून जाऊ नकोस आणि. -तू सुद्धा.
-ठीक. -आणि तुला गॉडफादर वगैरे व्हायचंय का?
हो.
कधी ते सांग मला.
-आभार. -बाय.
काही खेळणार का?
हो.
थांबा! थांबा, थांबा, थांबा! दार पकडू शकता का थोडंसं?
धन्यवाद.
-हे, खाडाखोड प्रकरणाबद्दल धन्यवाद. -काही हरकत नाही.
-हे. -हे.
मला अजून एकही भयंकर व्हिडीओ कॉल किंवा फोन कॉल करणं शक्य नव्हतं.
-माफ कर. -काय झालं?
मला खरच माफ कर.
कशाबद्दल?
मला वाटतं मी जर तुला ते सांगितलं तर तू पुन्हा माझं तोंडही पाहणार नाही.
मला नाही वाटत ते शक्य आहे.
मला वाटतं.
डायेन, काय झालंय?
मी...
मी ह्या सुटीत थोडं काम आखून ठेवलंय, मला वाटलंच नाही की तू इथे येशील..
ठीक आहे. मी तुला रात्री भेटतो.
मी...
मला फक्त एवढंच म्हणायचं होतं की मी हे वेगळं
होण्याच्या प्रकरणातून बाहेर पडू बघतोय.
आणि मला वाटतं आपण पुन्हा एकत्र पुढे जावं.
द्वारे उपशिर्षक अनुवाद: चित्रेश देशमुख